Broddeltherapie

Wat is broddelen?

Broddelen is een manier van spreken.

Er wordt nog altijd veel onderzoek gedaan naar broddelen, maar waar tot op heden aanwijzingen gezien worden voor een onderliggende factor bij broddelen is in het centrale zenuwstelsel dat verantwoordelijk is voor de planning van het spreken. De neurologische planning van de taal en de spraakbewegingen wordt te snel uitgevoerd, wat betekent dat het spreken al wordt gestart voordat het spraakplan voldoende is afgerond. Hierdoor worden de spraakbewegingen onduidelijker en sneller geproduceerd en kan iemand zinnen niet adequaat opbouwen of opnieuw beginnen. Dit heeft tot gevolg dat de spraak minder verstaanbaar en/of begrijpelijk wordt.

Broddelen kan pas goed vastgesteld worden vanaf een leeftijd van ongeveer 10 jaar, omdat het spreektempo bij jongere kinderen vaak nog te laag is om invloed te hebben op de verstaanbaarheid en het daarnaast lastig is om bij kinderen broddelen te onderscheiden van problemen in de taalontwikkeling.

Verwarring met stotteren

Het kan voorkomen dat broddelen pas op een latere leeftijd tot uiting komt (in de adolescentie of vroege volwassenheid) omdat het spreektempo in die leeftijd ineens sterk toeneemt.

Broddelen komt vaak voor, in principe vaker dan stotteren. Maar het wordt niet altijd duidelijk herkend. Doordat bij broddelen ook herhalingen van klanken, woorddelen, woorden en zinsdelen voorkomen, wordt het vaak verward met stotteren. Er zijn mensen bij wie zowel kenmerken van stotteren als broddelen aanwezig zijn.

Kenmerken van broddelen

Het hoofdkenmerk van broddelen is:

• een te snel en/of onregelmatig spreektempo

Kenmerken van motorisch broddelen zijn:

• het weglaten, verplaatsen of vervormen van klanken
• het in elkaar schuiven van woorden en/of zinnen (telescopie, bijvoorbeeld ‘tevisie’ in plaats van ‘televisie’,‘foewestrijd’ in plaats van ‘voetbalwedstrijd’)

Deze kenmerken beïnvloeden de verstaanbaarheid van het spreken.

Kenmerken van linguïstisch broddelen zijn:

• moeite om een verhaal in logische volgorde te vertellen
• moeite om tot de kern van het verhaal te komen
• onlogische pauzes tijdens het spreken
• woorddelen, woorden en zinsdelen worden in de verkeerde volgorde geplaatst (bijvoorbeeld ‘versnelde verkering’ in plaats van ‘verkeerde versnelling’)
• klanken, woorddelen, woorden en zinsdelen worden herhaald

Deze kenmerken beïnvloeden de begrijpelijkheid van het spreken.

Overige kenmerken van broddelen zijn:

• afwijkende zinsmelodie (bijv. monotoon spreken)
• moeite om tot beurtwisseling te komen in gesprek met iemand (geen wederkerigheid)
• moeite om oogcontact te maken vanwege de snelheid van het communiceren

Gevolgen in het dagelijks leven

Misschien herken je wel dat je het idee hebt dat je volledig verstaanbaar en duidelijk hebt gesproken, maar dat de ander je verward aankijkt en zegt “wat zei je?”. Ook al ondervind je er zelf niet zo’n hinder van, toch krijg je van andere mensen te horen ‘dat je iets met je spreken moet doen’. Dat kan erg frustrerend zijn. Zeker omdat je zelf niet goed kan vaststellen waar het nou door komt dat de ander je niet begrijpt of slecht verstaat.

Daarom kan het, net zoals bij stotteren, voorkomen dat het broddelen je onzeker maakt, dat het je het idee kan geven dat je een ‘slechte’ of ‘luie’ spreker bent of andere negatieve emoties en gedachten bezorgen.

Logopedie voor broddelen

Omdat iedereen uniek is, het broddelen bij iedere persoon zich op een andere manier uit en er veel verschillende factoren een rol kunnen spelen, is iedere behandeling weer anders. Bij ons vind je dus geen one size fits all therapie.

We zullen starten met een intakegesprek waarin we allerlei verschillende factoren zullen uitvragen. Daarna zullen we diepgaander onderzoek uitvoeren. De resultaten van dit alles zullen gezamenlijk worden besproken en vervolgens wordt in samenspraak een behandeldoel, methode en plan opgesteld. Dit wordt tijdens de therapie regelmatig geëvalueerd en waar nodig bijgesteld.

Realistische verwachtingen

Wanneer je zoekt naar een manier om van je broddelen ‘af te komen’ is het eerlijke verhaal: daar kunnen wij je niet bij helpen. Het is vanuit wetenschappelijk onderzoek bekend dat broddelen een manier van spreken is die ontstaat vanuit een te snelle neurologische planning van je spreken. Dat betekent dat je ermee geboren wordt en dat het spreken zich als dusdanig bij jou heeft ontwikkeld. Het hoort dus bij jou, net zoals de kleur van je haar of de kleur van je ogen. Die neurologische aanleg kunnen we niet doen verdwijnen en dat hoeft ook niet, want je bent goed zoals je bent.

Doelen van de behandeling

Het doel is dus ook niet: het broddelen wegoefenen. Want het is voor wie dan ook frustrerend om iets te oefenen dat op de lange termijn toch niet werkt.

Wel werken we aan het doel dat je vrijuit, met plezier en zelfvertrouwen spreekt en participeert. We kijken naar de verschillende factoren die meespelen in de klacht. Dat betekent dat de volgende aspecten kunnen terugkomen in het behandelplan:

• bewustwording van de factoren die maken dat de spraak onverstaanbaar en/of onbegrijpelijk wordt
• herkennen van woordstructuur en lettergreepuitstempeling
• vertragen van de spreeksnelheid wanneer dat nodig is in het contact met de ander
• bewust(er) formuleren van zinnen en verhalen wanneer dat nodig is in het contact met de ander
• het zelfvertrouwen in het eigen spreken vergroten
• hoe om te gaan met vragen of opmerkingen over het broddelen
• hoe veerkrachtig om te gaan met tegenslagen die je kan tegenkomen met het broddelen

De omgeving informeren

De omgeving informeren over broddelen en wat wel/niet te doen als de ander je niet verstaat en/of begrijpt is ook onderdeel van de logopedie voor broddelen. Wij kunnen hierin een rol spelen, maar we coachen jou en eventueel je ouders ook om dit zelf te doen in je eigen omgeving. Zo denken we mee over hoe je mensen in je omgeving kunt vertellen over broddelen. Maar we gaan ook wel eens mee naar school om samen met kinderen een spreekbeurt over broddelen in de klas te houden.

Betrokkenheid van ouders

Voor kinderen tot aan de leeftijd van ongeveer 16 jaar kan de aanwezigheid van ouders bij de logopedie fijn en belangrijk zijn, zodat de ouders goed meekrijgen waar we het over hebben en welke rol zij kunnen spelen in de logopedie voor broddelen. Want de therapie vindt niet alleen plaats in onze behandelkamers, maar juist ook thuis, op school, bij de sportvereniging, enzovoorts. En daar heeft je kind steun bij nodig.